Składniki i etykiety
Etykieta na opakowaniu suplementu to podstawowe źródło informacji o tym, co kupujesz. Mimo to większość mężczyzn patrzy tylko na nazwę produktu i cenę, a omija wzrokiem tabelę składników. Na tej stronie pokazujemy, jak czytać te etykiety — krok po kroku.
Kolejność na liście składników
Porcja i liczba porcji
Tabela wartości odżywczych
Forma składnika aktywnego
Alergeny i przechowywanie
Oświadczenia i slogan
Kolejność na liście składników ma znaczenie
Składniki na etykiecie podaje się w porządku malejącym — od tego, którego w produkcie jest najwięcej, po ten, którego jest najmniej. To pierwsza rzecz, na którą warto zwrócić uwagę.
Jeśli na pierwszym miejscu znajduje się maltodekstryna, to znaczy, że produkt składa się głównie z węglowodanów, a nie z białka. Jeśli na pierwszym miejscu jest koncentrat białka serwatkowego, to jest to sygnał, że produkt ma wysoką zawartość białka. Ta zasada dotyczy wszystkich kategorii suplementów — od odżywek białkowych po kreatynę.
Pierwsze trzy pozycje na liście składników to zazwyczaj 60–80% objętości produktu. Czytaj je najważniej.
Składniki oznaczone jako „proszek" mogą zawierać wypełniacze. Patrz na twardą nazwę, nie na ogólny opis.
Kolejność może się zmieniać między smakami tego samego produktu — porównaj dokładnie tę wersję, którą chcesz kupić.
Kady suplement ma określoną porcję i liczbę porcji w opakowaniu. Producent może podać dużą porcję, żeby wyglądało na to, że w opakowaniu jest więcej produktu. Zwracamy uwagę na to, ile porcji jest w opakowaniu i jak to się ma do ceny. Czasami produkt w większym opakowaniu wcale nie jest tańszy, jeśli przeliczy się cenę za jedną porcję.
Podziel cenę opakowania przez liczbę porcji. Otrzymasz cenę za jedną porcję. Powtórz to dla drugiego produktu i porównaj — to jedyny uczciwy sposób, by wiedzieć, który produkt jest tańszy.
Porcja i liczba porcji w opakowaniu
To często pomijany element etykiety. Dwa produkty o tej samej pojemności mogą mieć różną liczbę porcji — i różną wartość za pieniądze.
Tabela wartości odżywczych
Tabela wartości odżywczych to sekcja, w której podana jest zawartość energii, białka, węglowodanów i tłuszczów w porcji.
W suplementach białkowych warto zwracać uwagę na zawartość węglowodanów. Niektóre odżywki mają dużo cukru, inne są wzbogacone aromatami i słodzikami. Patrz też na zawartość sodu i na to, czy produkt ma dodatki witaminowe.
Tabela wartości odżywczych służy do porównywania. Patrz na te same miary — jedną porcję, nie sto gramów — i sprawdzaj, czy porcje są podobnej wielkości.
Forma składnika aktywnego
W przypadku wielu suplementów forma składnika ma znaczenie. Kreatyna monohydrat to najprostsza i najczęściej badana forma kreatyny. Na rynku są też inne formy, jak hydrochlorid czy malate. To samo dotyczy magnezu, który występuje w różnych formach, od tlenku po cytrynian. Zwracamy uwagę na to, czy producent podaje zawartość czystego składnika aktywnego w porcji.
Powyższe zestawienie pokazuje różnice między formami. Przy wyborze zwracaj uwagę na to, czy etykieta podaje masę czystego składnika, czy masę całego związku — to dwa różne liczby.
Zwracaj uwagę na zapis o alergenach
Dodatki, aromaty, słodziki i alergeny
Większość suplementów w proszku zawiera aromaty i słodziki. To one nadają produktom smak. Najczęściej spotykane słodziki to sucralose i stevia. Tłumaczymy, jak czytać listę dodatków i na co zwracać uwagę, jeśli masz uczulenie na konkretny składnik.
Etykieta suplementu powinna zawierać informacje o alergenach. Jeśli produkt zawiera soję, mleko lub orzechy, to musi to być podane. Zwracaj uwagę na to, czy producent podaje informacje o tym, że produkt był produkowany w zakładzie, gdzie obróbce poddawane są inne alergeny.
Data ważności i warunki przechowywania
Data ważności to element, który często jest pomijany. Suplementy mają określony czas, w którym zachowują swoje właściwości. Zwracamy uwagę na to, jak przechowywać produkty, żeby nie straciły swoich właściwości.
Niektóre suplementy, jak na przykład oleje omega-3, powinny być przechowywane w chłodnym miejscu. Inne są wrażliwe na wilgoć — po otwarciu sprawdzaj, czy miarka jest sucha. Tłumaczymy, jak czytać te informacje i na co zwracać uwagę.
Etykieta suplementu często zawiera oświadczenia, które mają zachęcić do zakupu. Zwracamy uwagę na to, że oświadczenia te nie mogą zawierać obietnic, które są poza zakresem działania suplementu.
Na blogu pokazujemy, jak odróżniać oświadczenia marketingowe od informacji o składzie. Zachęcamy do tego, żeby czytać etykiety krytycznie.
Nie każde oświadczenie na etykiecie oznacza, że produkt faktycznie spełnia to, co obiecują.
Najczęstsze pytania o etykiety
Czy kolejność na liście składników jest taka sama w każdym kraju? +
Zasada porządku malejącego jest ogólna — producenci podają składniki od największej do najmniejszej zawartości. Sposób zapisu może się różnić między krajami, ale kolejność pozostaje taka sama.
Co oznacza „porcja" na etykiecie? +
Porcja to ilość produktu, jaką producent zaleca przyjąć jednorazowo. Może być podana w gramach, w miarkach lub w kapsułkach. Liczba porcji w opakowaniu to całkowita masa lub liczba kapsułek podzielona przez rozmiar porcji.
Czy „naturalny aromat" jest lepszy niż „aromat"? +
„Naturalny aromat" oznacza, że aromat pochodzi z naturalnego źródła. „Aromat" bez dopisku może być syntetyczny. To nie oznacza, że naturalny aromat jest zawsze lepszy — to kwestia preferencji i ewentualnych uczuleń.
Jak sprawdzić, czy suplement jest świeży po otwarciu? +
Sprawdzaj datę ważności i zwracaj uwagę na zapach, kolor i konsystencję. Jeśli proszek zbryla się lub zmienia kolor, może to oznaczać, że produkt był narażony na wilgoć. Przechowuj zgodnie z zaleceniami na etykiecie.
Czy suplementy trzeba przechowywać w lodówce? +
Większość suplementów w proszku i kapsułkach wystarczy przechowywać w suchym, chłodnym miejscu, z dala od światła. Niektóre produkty, jak oleje omega-3, mogą wymagać przechowywania w lodówce — sprawdzaj etykietę.
Czytaj etykiety krytycznie — to jedna z najważniejszych nawyków przy wyborze suplementów
Po przeczytaniu tej strony wiesz, na co patrzeć w sklepie: od kolejności składników, przez porcję i wartości odżywcze, po alergeny i warunki przechowywania. Dalsze kroki zależą od tego, co chcesz osiągnąć.